OPIS DZIAŁAN ORGANÓW SKARBOWYCH WOBEC MGM S.A.

 

 

Poniżej przestawiamy opis działań organów administracji skarbowej, które w wyniku szeregu postepowań podatkowych, kontrolnych, zabezpieczających i karnych-skarbowych doprowadziły do złożenia przez MGM S.A. wniosku o upadłość (dalej: Spółka lub MGM).

 

W szczególności jedno z nich – postępowanie kontrolne prowadzone przez Dyrektora UKS w Białymstoku trwające 4 lata - doprowadziło do zajęcia ponad 27,5 mln zł (z czego 4 mln zł zostały zajęte bez jakichkolwiek podstaw prawnych a następnie po złożeniu odwołań do Izby Skarbowej po ponad 3 miesiącach zwrócone).

 

Równolegle, Spółce wstrzymano również zwrot VAT za listopad i grudzień 2016 r. do czasu zakończenia prowadzonej weryfikacji. Co spowodowało zamrożenie kolejnych środków finansowych MGM (w wysokości 9 256 143,00 zł).

 

Łączna kwota majątku MGM, znajdującego się w posiadaniu Organu na dzień przygotowania niniejszego pisma wynosi zatem 32 842 553 zł.

 

Prawomocnym postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 30.01.2017 wstrzymano wykonanie decyzji zabezpieczającej, co powinno skutkować zwrotem zabezpieczonych środków na konto Spółki. Do dnia dzisiejszego postanowienie to nie zostało jednak wykonane przez organy podatkowe.

 

Te i inne działania podjęte do tej pory przez pracowników służb skarbowych stanowią jaskrawy przykład próby zniszczenia rodzimej firmy od wielu lat działającej na polskim rynku oraz doprowadziły do złożenia przez Spółka wniosku o upadłość.

 

Spółka zgadza się z tym, że organy podatkowe są uprawnione do kontrolowania podatników i przeprowadzania wymiaru podatków. Niemniej jednak tak daleko idące konsekwencje jakie mają miejsce w sprawie MGM, naruszają podstawowe prawo podatnika, jakim jest prawo własności (wskazane wprost w art. 64 Konstytucji RP) oraz powinny wynikać z ostatecznych oraz prawomocnych rozstrzygnięć.

 

W niniejszej sytuacji, organy poprzez zajecie ww. środków finansowych Spółki doprowadziły do jej upadku. Do tego czasu nie zostało wydane jakiekolwiek merytoryczne rozstrzygnięcie do którego mogłaby odnieść się MGM. Tym samym była ona pozbawiona środków do obrony

 

Decyzja merytoryczne w głównym postepowaniu prowadzonym przez Naczelnika UCS została wydana dopiero 3 kwietnia 2017 r. – tak więc po ok. 9 miesiącach od wydania decyzji nakazującej zabezpieczenie na majątku (nie mającej jakichkolwiek podstaw – o czym poniżej).

 

 

  1. Podsumowanie sytuacji MGM

Obecnie w stosunku do Spółki toczą się następujące postępowania:

  1. postępowanie kontrolne prowadzone przez Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku[1] w zakresie VAT za okres styczeń-grudzień 2012 r.; w wyniku którego wydano Decyzję z dnia 3 kwietnia 2017 r. Obecnie postepowanie jest na etapie rozpatrywania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowe w Warszawie odwołania wniesionego przez Spółkę.
  2. postępowanie zabezpieczające rozpoczęte decyzją Dyrektora UKS o zabezpieczeniu na majątku Spółki kwoty ok. 23,5 mln zł,
  3. kontrola podatkowa prowadzona przez Naczelnika III Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu[2] w zakresie VAT za okres styczeń-lipiec 2016 r.;
  4. kontrola podatkowa za listopad 2016 r. prowadzona przez Naczelnika III MUS w zakresie zasadności zwrotu VAT – wstrzymany zwrot VAT ok. 4,3 mln zł;
  5. kontrola podatkowa za grudzień 2016 r. prowadzona przez Naczelnika III MUS w zakresie zasadności zwrotu VAT - – wstrzymany zwrot VAT ok. 5 mln zł;
  6. śledztwo prowadzone przez Naczelnika III MUS w sprawie złożenia przez MGM nierzetelnych deklaracji w VAT za okres styczeń-lipiec 2016 r. 

 

Wszystkie te postępowania trwają równolegle i wymagają zaangażowania pracowników firmy, odpowiedzialnych w tym samym czasie za bieżącą działalność Spółki. W ramach prowadzonych postępowań Spółka otrzymuje wezwania od 14 różnych inspektorów do skompletowania dokumentacji obejmującej dosłownie setki tysięcy dokumentów, przesłuchiwani są pracownicy i współpracownicy MGM, podejmowane są czynności kontrolne, takie jak np. oględziny z udziałem przedstawicieli Spółki. Spowodowało to całkowity paraliż normalnej działalności gospodarczej MGM – obecnie większość pracowników zmuszona jest do wyszukiwania dokumentacji i przygotowywania informacji dla organów podatkowych w ramach prowadzonych przez nie postępowań.

 

W kontekście prowadzonej Naczelnika UCS kontroli należy również nadmienić, że działania prowadzącego sprawę inspektora wobec MGM S.A. są przedmiotem postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuraturę. Postepowanie zostało wszczęte przez Prokuraturę Rejonową w Wołominie. W listopadzie 2016 r. prokuratura uznała jednak sprawę za tak ważną, a naruszenia UKS za tak rażące, że postepowanie zostało przejęte do prowadzenia przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie.

 

 

 

  1. Postępowanie kontrolne prowadzone przez Dyrektora UKS (obecnie Naczelnika UCS) za okres styczeń-grudzień 2012 r.
  • W dniu 17 lipca 2013 r. Dyrektor UKS wszczął wobec Spółki postępowanie kontrolne w przedmiocie deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku VAT za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r.
  • Protokołem z badania ksiąg podatkowych z dnia 22 maja 2014 roku organ podważył dokonane przez MGM transakcje WDT w zakresie jednego kontrahenta na kwotę 470 tys. Zł, stwierdzając jednocześnie, że w pozostałym zakresie rozliczenia VAT Spółki nie budzą żadnych zastrzeżeń.
  • Po kolejnych dwóch latach prowadzenia postępowania, Dyrektor UKS wydał uzupełniający protokół z badania ksiąg podatkowych Spółki z dnia 8 lipca 2016 r., w którym zakwestionował transakcje Spółki z kolejnymi siedmioma kontrahentami – dotychczas nie kwestionowanych - na łączną kwotę ponad 16 mln zł. Spółka nawet nie wiedziała, że organ ma w tym zakresie jakiekolwiek wątpliwości – nie była ani razu wzywana do złożenia jakichkolwiek wyjaśnień, dokumentów czy informacji w tym zakresie.
  • Spółka złożyła w dniu 26 lipca 2016 r. do organu obszerną dokumentację, której organ wcześniej nie wymagał od Spółki, jak również wniosła bardzo szczegółowe wyjaśnienia i zastrzeżenia do ww. protokołu, zawierając w nim szereg wniosków dowodowych oraz wskazując na liczne uchybienia w wywodach organu i braki w materiale dowodowym. Przykładowo, ok. 1/3 kwoty VAT dotyczącej kwestionowanych transakcji odnosi się do brytyjskiej spółki, która znajdowała się w likwidacji. Organ zakwestionował transakcje z tym podmiotem argumentując, że nie było możliwe uzyskanie od kontrahenta dokumentacji potwierdzającej, że rzeczywiście nabył on towar od Spółki. Pominął jednak całkowicie fakt, że kontrahent nie dysponował dokumentacją, gdyż znajduje się ona w posiadaniu brytyjskiego organu administracyjnego zajmującego się likwidacją kontrahenta (tzw. Insolvency Office) i gdyby organ chciał to mógł tą dokumentację pozyskać. Ponadto, w protokole zawarte są oczywiste przekłamania np. przywoływane zostały fragmenty z przesłuchania Prezesa MGM, które nie znajdują się w protokole przesłuchania.
  • W związku z nieprawdziwymi tezami zawartymi w protokole, MGM złożyła w Prokuraturze Rejonowej w Wołominie zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez inspektora UKS prowadzącego sprawę. W listopadzie 2016 r. postepowanie zostało przejęte do prowadzenia przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie (pod sygn. III Ds. 18.2016).
  • Dyrektor UKS w dniu 19 lipca 2017 r. opierając się na protokole uzupełniającym z badania ksiąg podatkowych wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku Spółki kwoty ponad 23 mln zł (kwota kwestionowana w protokole wraz z odsetkami – szerzej przebieg postępowania zabezpieczającego Spółka opisała poniżej).
  • Złożone przez MGM wraz z zastrzeżeniami wnioski dowodowe zostały w całości odrzucone we wrześniu 2016 r. Dopiero po wielokrotnych prośbach Spółki o interwencję w sprawie kierowanych m.in. do Wiceministra Finansów W. Jasińskiego, w sprawę włączeni zostali dodatkowi pracownicy UKS, którzy przeprowadzili wnioskowane przez MGM dowody w grudniu 2016 r., czyli po prawie pół roku od pierwotnego wniosku MGM (przede wszystkim przesłuchania świadków).
  • W dniu 6 kwietnia 2017 r. Spółka odebrała decyzję Naczelnika UCS z 3 kwietnia 2017 r. w której podtrzymał on swoje ustalenia zawarte w protokole uzupełniającym z badania ksiąg podatkowych Spółki. W decyzji Organ stwierdził, że Spółka dostarczyła towar do magazynów wskazanych przez kontrahentów, ale nie przeniosła na nich prawa do rozporządzania tym towarem jak właściciel, a towar odebrały w rzeczywistości, bliżej niesprecyzowane (organ nie badał w ogóle tej kwestii), inne niż wskazane na fakturach i dokumentach przewozowych podmioty.  
  • Spółka złożyła w dniu 19 kwietnia 2017 r. odwołanie od ww. decyzji.
  • W dniu 20 kwietnia Spółka odebrała postanowienie Naczelnika III Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu o nadaniu decyzji Naczelnika UCS rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się zatem egzekwowalna pomimo złożonego przez Spółkę odwołania. Samo postanowienie zostało wydane pomimo, że nie było ku temu przesłanek. Urząd uzasadnił bowiem wydanie postanowienia tym, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Pominął jednak całkowicie fakt, że na majątku MGM została wcześniej zabezpieczona cała kwota zobowiązania, jakie określił Spółce Naczelnik UCS. Niezależnie od tego, samo postanowienie zawiera liczne błędy i sprzeczności np. stwierdza, że Spółka wykazywała zwroty VAT na podstawie faktur wystawianych przez podmioty do tego nieuprawnione, co jest całkowicie sprzeczne z ustaleniami UCS – Organ zarzucał Spółce dokonywanie dostaw towarów do podmiotów, które w jego ocenie nie były ich rzeczywistymi odbiorcami.
  • Szczegółowy opis istoty sporu z Naczelnikiem UCS stanowi załącznik nr 1 do niniejszego pisma.

 

  1. Postępowanie zabezpieczające rozpoczęte decyzją Dyrektora UKS o zabezpieczeniu na majątku Spółki kwoty ok. 23,5 mln zł
  • W dniu 19 lipca 2016 r. Dyrektor UKS - po 3 latach prowadzenia postępowania kontrolnego - wydał decyzję o zabezpieczeniu na koncie MGM przybliżonej kwoty zwrotu różnicy VAT za kontrolowane miesiące wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 23,5 mln zł. Co istotne – Dyrektor UKS zwracał się już uprzednio do Naczelnika III MUS o wydanie decyzji o zabezpieczeniu, co spotkało się z odmowną odpowiedzią z uwagi na brak podstaw. Wydanie decyzji o zabezpieczeniu umożliwiła Dyrektorowi UKS jednak zmiana z dniem 1 stycznia 2016 r. przepisów w zakresie umocowania do wydawania decyzji o zabezpieczeniu.
  • Po złożonym odwołaniu decyzja o zabezpieczeniu została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie decyzją z dnia 24 października 2016 r. Spółka złożyła skargę i obecnie sprawa dotycząca poprawności decyzji o zabezpieczeniu oczekuje na rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – termin rozprawy jest wyznaczony na 28 kwietnia 2017 r.
  • Pierwotnie decyzja o zabezpieczeniu została wykonana w kwocie wyższej niż wynikająca z decyzji – na majątku Spółki zabezpieczono środki pieniężne i nieruchomości o łącznej wartości 27,5 mln zł.
  • W związku z zabezpieczeniem kwoty wyższej, niż wskazana w decyzji o zabezpieczeniu, Spółka wystąpiła do organu egzekucyjnego (Naczelnika III MUS w Radomiu) o zwolnienie części środków pieniężnych na bieżącą działalność lub zwolnienie spod zabezpieczenia nieruchomości. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. odmówił zarówno zwolnienia środków pieniężnych, jak i nieruchomości. Spółka wniosła od tego postanowienie zażalenie.
  • Dyrektor IS w Warszawie uchylił ww. postanowienie Naczelnika III MUS. W konsekwencji Naczelnik postanowieniem z dnia 21 marca 2017 r. – 3,5 miesiąca po złożeniu przez Spółkę wniosku – uchylił zabezpieczenie w kwocie wykraczającej ponad decyzję o zabezpieczeniu (ok. 4 mln zł).
  • W toku postępowania przez WSA w przedmiocie kontroli decyzji o zabezpieczeniu, sąd postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r. (sygn. akt III SA/Wa 3834/16) wstrzymał jej wykonanie. Sąd wskazał, że MGM: „szczegółowo opisała swoją sytuację finansową i rzetelnie potwierdziła ją dokumentami źródłowymi. Wyjaśniła na czym polega specyfika jej działalności, na która składają się powtarzające się cykle zakupu i sprzedaży sprzętu elektronicznego. W celu realizacji takiego cyklu gospodarczego niezbędne są zasoby gotówkowe konieczne do terminowej spłaty zaciągniętych wcześniej zobowiązań oraz zakupu kolejnych towarów, których sprzedaż generuje przychód. W rezultacie niedobór środków finansowych może doprowadzić do pozbawienia Skarżącej źródeł przychodów. To z kolei zagraża jej dalszemu bytowi jako przedsiębiorcy. Może być ona bowiem zmuszona do likwidacji. (…) W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że Skarżąca wykazała spełnienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji jaką jest niebezpieczeństwo spowodowania trudnego do odwrócenia skutku w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., co uzasadniało przyznanie jej wnioskowanej ochrony w postaci wstrzymania wykonania tej decyzji”.
  • Od powyższego postanowienia WSA w Warszawie organy podatkowe nie złożyły środków odwoławczych do NSA.
  • W związku z wydaniem przez WSA w Warszawie postanowienia MGM w dniu 2 lutego 2017 r. złożyła wniosek do Naczelnika III MUS o wykonanie postanowienia sądu, tj. o zwrot Spółce zabezpieczonej kwoty.
  • Postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. Naczelnik III MUS umorzył postępowanie z wniosku MGM w części kwoty zwróconej Spółce na podstawie postanowienia z dnia 21 marca, zaś w pozostałej części odmówił uchylenia zabezpieczenia dokonanego ma majątku Spółki.
  • Obecnie sprawa związana z wykonaniem postanowienia WSA jest rozpatrywana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Do dnia dzisiejszego Spółka nie otrzymała jednak zwrotu zabezpieczonych środków – pomimo, iż od prawomocnego postanowienia Sądu nakazującego wstrzymanie zabezpieczenia minęło już 2,5 miesiąca.

 

  1. Kontrola podatkowa prowadzona przez Naczelnika III MUS za okres styczeń-lipiec 2016 r.
  • Zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2016 r. Spółka została poinformowana, że w związku z wszczęciem śledztwa przez Naczelnika III MUS w sprawie złożenia przez Spółkę niezgodnych ze stanem rzeczywistym deklaracji VAT za okres styczeń-lipiec 2016 r., wszczęta została kontrola podatkowa za ww. okres (informacje w zakresie śledztwa Spółka wskazuje poniżej).
  • W toku kontroli trwającej już 6 miesięcy kontroli Spółka została wezwana do skompletowania i przekazania bardzo dużej ilości dokumentów, w tym m.in. 23 segregatorów dokumentacji dotyczącej WDT i kontrahentów zagranicznych oraz licznych umów z kontrahentami i pracownikami. Kontrolujący wielokrotnie przeprowadzali analizę dokumentacji w siedzibie Spółki, jak również dokonali oględzin starej siedziby i magazynu Spółki. Dotychczas nie ustalili jakichkolwiek nieprawidłowości.
  • Termin zakończenia postępowania został wyznaczony na 31 maja 2017 r.

 

  1. Kontrola podatkowa za listopad 2016 r. w zakresie zasadności zwrotu VAT
  • W dniu 19 stycznia 2017 r. pracownicy III MUS w Radomiu wszczęli w MGM kontrolę podatkową w zakresie zasadności zwrotu VAT za listopad 2016 r.
  • Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. Naczelnik III MUS poinformował Spółkę, że termin zwrotu VAT za ten okres zostaje przedłużony do dnia zakończenia przez organ weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 19 kwietnia 2017 r. Spółka zwraca uwagę, że dotychczas uzyskiwała zwroty VAT w przyspieszonym, 25-dniowym terminie, a tym samym spełniała szczególne wymagania w tym zakresie.
  • Z informacji uzyskanych od III MUS wynika, że powodem wstrzymania zwrotu VAT za grudzień była konieczność zweryfikowania transakcji m.in. z kontrahentem węgierskim. Spółka podkreślała, że uprzednio – przed wszczęciem kontroli - występowała do Organu o zweryfikowanie zgodności zadeklarowanych przez MGM WDT z WNT dokonanymi przez ten podmiot. III MUS odmawiał jednak MGM udzielenia takich informacji.
  • Obecnie jednak, Organ uznał, że zasadnym będzie skierowanie wniosków do administracji podatkowych innych państw w celu wyjaśnienia transakcji – po wcześniejszym przedłużeniu zwrotu należnego Spółce VAT.
  • Po złożonym zażaleniu, Dyrektor IS w Warszawie postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika III MUS.
  • Postanowieniem z dnia 12 kwietnia Naczelnik III MUS Organ przedłużył prowadzoną kontrolę, a w konsekwencji także termin do zwrotu VAT za listopad 2016 do dnia 19 lipca 2017 r.

 

  1. Kontrola podatkowa za grudzień 2016 r. w zakresie zasadności zwrotu VAT
  • Postanowieniem z dnia 17 lutego 2017 r. Naczelnik III MUS poinformował Spółkę, że termin zwrotu VAT za ten okres zostaje przedłużony do dnia zakończenia przez organ weryfikacji zasadności zwrotu, tj. do dnia 4 maja 2017 r. Tak jak w przypadku zwrotu za listopad 2016 r., Spółka zwraca uwagę, że dotychczas uzyskiwała zwroty VAT w przyspieszonym, 25-dniowym terminie, a tym samym spełniała szczególne wymagania w tym zakresie.
  • Z informacji uzyskanych od III MUS wynika, że powodem wstrzymania zwrotu VAT za grudzień była konieczność zweryfikowania transakcji z kontrahentem węgierskim (obrót z tym kontrahentem za badany przez urząd okres to ok. 1% łącznego obrotu stanowiącego podstawę do zwrotu VAT) oraz z kontrahentem estońskim (wątpliwość organu budziła kwestia, że towar był dostarczany do magazynu estońskiego podmiotu na Węgrzech). Spółka wyjaśniła drugą z wątpliwości Organu, przedstawiając umowę otrzymaną od kontrahenta dotyczącą magazynowania towarów na Węgrzech. Mimo to, Organ uznał, że zasadnym będzie skierowanie wniosków do administracji podatkowych innych państw w celu wyjaśnienia transakcji.  
  • Pomimo spełnienia przez Spółkę wszystkich warunków niezbędnych do uzyskania zwrotu VAT w przyspieszonym, 25-dniowym terminie płatności, urząd ponownie prowadzi kontrolę rozliczeń Spółki odmawiając jej zwrotu VAT w terminie.
  • Przedłużenie terminu kolejnego zwrotu VAT w wysokości niemal 5 mln zł spowodowało utratę przez Spółkę możliwości regulowania bieżących zobowiązań, co w efekcie przełożyło się na konieczność złożenia wniosku o upadłość.
  • Termin zakończenia postępowania został wyznaczony na 4 maja 2017 r.

 

  1. Śledztwo w sprawie złożenia przez MGM nierzetelnych deklaracji w podatku od towarów i usług za okres styczeń-lipiec 2016 r. 
  • Zawiadomieniem z dnia 24 listopada 2016 r. MGM została poinformowana o wszczęciu śledztwa przez Naczelnika III MUS w sprawie złożenia przez Spółkę niezgodnych ze stanem rzeczywistym deklaracji VAT za okres styczeń-lipiec 2016 r. Dotychczas Spółka nie otrzymała jakichkolwiek informacji o ewentualnych podstawach prowadzenia śledztwa. Z informacji uzyskanych przez Spółkę od osoby znajdującej się śledztwem wynika, że zostało ono wszczęte na podstawie doniesienia.
  • W związku z faktem, że MGM nie dysponowała żadnymi informacjami w zakresie śledztwa, wystąpiła do Prokuratury Regionalnej w Lublinie – nadzorującej śledztwo prowadzone przez organ – o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy.
  • Zarządzeniem z 16 stycznia 2017 r. właściwy prokurator odmówił udostępnienia akt sprawy, wskazując, że nie toczy się ona przeciwko konkretnym osobom, a jedynie „w sprawie”, a zatem nie ma podstaw do udostępnienia akt Spółce.
  • Równocześnie, Spółka dowiedziała się od części swoich kontrahentów, iż uzyskali oni od pracowników III MUS informację, że wobec MGM toczy się śledztwo lub postępowanie karno-skarbowe. Takie niezgodne z prawem i zarazem błędne informowanie kontrahentów MGM (śledztwo jest „w sprawie” a nie wobec Spółki) w drastyczny sposób obniża jej wiarygodność.
  • Spółka ponownie zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie akt sprawy, wskazując, że nawet podmioty trzecie powzięły wiedzę o prowadzonym postępowaniu, a Spółka nie ma możliwości obrony swoich praw.
  • Zarządzeniem z dnia 22 lutego 2017 r. prokurator ponownie odmówił MGM dostępu do akt sprawy.
  • Jest to zatem kolejne postępowanie, w którym Spółka nie ma nawet możliwości obrony, czy choćby zapoznania się z dokumentacją, na podstawie której wszczęto kolejną kontrolę podatkową i w oparciu o którą zarzucono MGM składanie „niezgodnych ze stanem rzeczywistym deklaracji VAT”.

 

 

 

Załącznik nr 1

ISTOTA SPORU

ODWOŁANIE MGM OD DECYZJI NACZELNIKA UCS Z DNIA 3 KWIETNIA 2017 R.

 

Kwestią kluczową w niniejszej sprawie jest ocena możliwości zastosowania przez MGM stawki VAT 0% w stosunku do transakcji sprzedaży towarów na rzecz wybranych przez Organ kontrahentów z innych krajów UE, będących zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT UE w swoich krajach.

 

Istotą sporu są zatem dwa obszary: materialnoprawny i proceduralny, które sprowadzają się do oceny:

  • obszar materialnoprawny - czy w sytuacji w której Spółka jako podatnik VAT czynny dokonała sprzedaży towarów na rzecz zagranicznych podatników VAT (zarejestrowanych na VAT UE w tych krajach) i wywiozła te towary ze swojego magazynu do innych krajów UE (wskazanych jako miejsce dostawy przez zagranicznych nabywców), posiada wszystkie wymagane przez ustawę o VAT dokumenty dla zastosowania stawki 0% przy WDT (zawarte zarówno w art. 42 ust. 3 jak i art. 42 ust. 11 ustawy o VAT), dostarczyła te towary do wskazanego miejsca dostawy w innym kraju UE, a nabywcy potwierdzili ich odbiór, wystawiła fakturę i otrzymała zapłatę – dopuszczalne jest niezastosowanie art. 42 ust. 1 ustawy o VAT przewidującego 0% stawkę VAT na WDT.

oraz

  • obszar proceduralny - czy w sytuacji gdy z akt sprawy nie wynika jakikolwiek udział, czy też świadomość Spółki co do ewentualnych nieprawidłowości w rozliczeniach VAT jej zagranicznych kontrahentów lub kontrahentów jej kontrahentów (stwierdzonych przez Organ ponad 4 latach po dokonaniu tych transakcji przez Spółkę), a Spółka dochowała maksymalnej możliwej staranności kupieckiej – dopuszczalne jest w świetle art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej zignorowanie wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie na poparcie stanowiska Spółki, m.in.:
  1. zamówień,
  2. korespondencji handlowej z nabywcami,
  3. dokumentów rejestrowych kontrahentów wydanych przez administrację państwową w ich krajach,
  4. wydruków systemu VIES zarówno na moment rozpoczęcia współpracy jak i przy każdej realizowanej transakcji potwierdzających aktywny i ważny status VAT UE kontrahentów,
  5. faktur,
  6. dokumentów CMR,
  7. innych dokumentów transportowych,
  8. potwierdzeń przelewów,
  9. zeznań pracowników firm transportowych,
  10. zeznań wszystkich innych świadków uczestniczących w całym procesie transakcji od nawiązania współpracy do zrealizowania i rozliczenia każdej z dostaw,
  11. korespondencji z nabywcami potwierdzającą odbiór wszystkich dostarczonych przez Spółkę towarów,
  12. dokumentów z kontroli III Mazowieckiego Urzędu Skarbowego (przede wszystkim protokołu z kontroli) potwierdzających wprost, iż realizowane przez MGM transakcje spełniają warunki dla zastosowania 0% stawki VAT na WDT ze wszystkimi kontrahentami, w tym z tymi kwestionowanymi później przez Organ

i nakazanie stosowania 23% stawki VAT dla WDT dokonanego przez Spółkę z uwagi na wskazane przez zagraniczne organy podatkowe po ponad 4 latach od wykonania, rozliczenia i zadeklarowania przez Spółkę transakcji domniemane (bo nie stwierdzone ostatecznie jakimikolwiek decyzjami tych organów) nieprawidłowości w rozliczeniach VAT kontrahentów Spółki lub kontrahentów jej kontrahentów.

 

  1. Obszar materialnoprawny

Spółka spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o VAT warunki uzależniające zastosowanie stawki 0% (art. 43 ust 3 ustawy o VAT):

  1. dokonała dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, tzw. numer VAT-UE;
  2. posiadała przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres, dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju;
  3. posiadała status podatnika VAT-UE.

 

Spełnienie przesłanek uprawniających do rozpoznania WDT potwierdził również UCS w Decyzji wskazując, iż nie jest kwestionowany fakt otrzymania zapłaty za faktury wystawione przez Stronę na rzecz ww. podmiotów ani fakt dostarczenia towarów do miejsc przeznaczenia wskazanych na fakturach i dokumentach transportowych, nie jest kwestionowany fakt dostarczenia towarów do centrów logistycznych.

 

Towar będący przedmiotem transakcji był rzeczywiście przedmiotem dostaw, a każda transakcja miała realny charakter. W aktach sprawy znajduje się szereg dokumentów potwierdzających, że przepływ towarów był rzeczywisty – zamówienia, faktury proforma, korespondencja handlowa, potwierdzenia przelewów, zlecenia transportowe, dokumenty uzyskane przez Organ od przewoźników towarów etc. Co więcej, rzeczywisty przepływ towarów i ich dostawy do miejsc przeznaczenia wskazanych przez kontrahentów potwierdzają również administracje państw trzecich w ramach skierowanych przez Organ wniosków SCAC.

 

Organ powinien więc uznać za prawidłowe zastosowanie przez MGM stawki 0% na WDT dokonane na rzecz kwestionowanych kontrahentów. Nie jest możliwe zakwestionowanie prawa do zastosowania stawki 0% w sytuacji gdy podatnik spełnił wszystkie wymagane prawem warunki.

 

UCS próbując uzasadnić odmowę zastosowania stawki 0% wskazuje, że w jego ocenie odbiorcami towarów były, bliżej nieokreślone, inne niż wskazane na fakturach podmioty. Tym samym w ocenie Organu nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Teza Organu nie wynika jednak z jakichkolwiek materiałów dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie.

 

Znamiennym w tej sytuacji jest fakt, iż powołując się na dostawę towarów do rzekomo innych podmiotów niż kontrahenci Spółki, Organ nie zadał sobie trudu aby ustalić kim one były. Przeciwnie, pomimo twierdzenia Organu o rzekomym nie przeniesieniu prawa do dysponowania towarami jak właściciel przez MGM na jej nabywców, w dalszej części Decyzji Organ twierdzi, iż kolejni nabywcy tych towarów nie rozliczyli VAT w innych krajach UE (szczegółowy opis tej części Decyzji znajduje się w dalszej części niniejszego odwołania).

 

Warto również zauważyć, że Organ zarzucając Spółce, że nie dokonała ona przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel na rzecz kontrahentów, całkowicie pomija ewentualne skutki takiej sytuacji na gruncie ustawy o VAT. Bez dokonania jakiejkolwiek analizy przepisów i niejako automatycznie uznaje, że jeżeli nie zostało przeniesione prawo do rozporządzania towarami jak właściciel to transakcję taką należy opodatkować stawką VAT 23%.

 

Przyjęcie, że nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oznacza w istocie, że nie doszło również do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT. W efekcie, nie doszło również do czynności opodatkowanej – Spółka w takim przypadku dokonałaby jedynie przemieszczenia własnych towarów do innego państwa członkowskiego, nie zaś dostawy w rozumieniu ustawy o VAT, od której to dokonania w pierwszej kolejności uwarunkowane jest ewentualne spełnienie wymogów do zastosowania stawki 0%.

 

Nawet przyjmując tezę Organu, jakoby doszło do przemieszczenia towarów bez przeniesienia prawa własności, należałoby ewentualnie przeanalizować czy doszło do tzw. nietransakcyjnego WDT. Organ natomiast w ogóle pominął w tym zakresie art. 13 ust. 3 ustawy o VAT i nie zbadał stanu faktycznego na okoliczność zaistnienia takiego zdarzenia, choć sam stwierdził (bez podania na podstawie jakich dowodów), że dostawa (przeniesienie prawa do dysponowania towarem jak właściciel) nie nastąpiła.

 

  1. Obszar proceduralny

W ocenie UCS, Spółka nie ma prawa do zastosowania stawki 0% wobec wybranych transakcji. Spowodowane to jest zdaniem Organu brakiem należytej staranności MGM przy nawiązywaniu kontaktów i przeprowadzaniu transakcji. Równocześnie Organ – częstokroć niekonsekwentnie i wbrew swoim twierdzeniom zawartym w Decyzji – wskazuje, że MGM miała świadomość udziału w procederze nielegalnych transakcji mających na celu ukrycie faktycznych nabywców towarów w celu umożliwienia im uniknięcia zapłaty podatku VAT. Ignorując wszystkie zgromadzone w aktach sprawy dowody na poparcie stanowiska Spółki w tym zakresie Organ wywodzi taką tezę z uzyskanych w ramach SCAC informacji, iż na kolejnych etapach transakcji inne niż Spółka podmioty, tj. nabywcy lub nabywcy nabywców nie rozliczyły prawidłowo VAT z realizowanych przez nie transakcji w swoich krajach lub zostały wyrejestrowane z VAT w późniejszym czasie.

 

Twierdzenie Organu, jakoby MGM poprzez sprzedaż produktów za granice Polski uczestniczyła w uniknięciu zapłaty VAT nie uwzględnia jednak podstawowych mechanizmów systemu VAT. Bowiem dokonując WDT, sprzedawca wykazuje w swoim rozliczeniu VAT WDT, a ich nabywca powinien wykazać WNT („lustrzaną” transakcję). Mechanizm wewnątrzwspólnotowych transakcji towarowych przewiduje w takiej sytuacji, iż nabywca powinien wykazać nabycie wewnątrzwspólnotowe w ramach mechanizmu „reverse chargé” (odwrotne obciążenie), czyli naliczyć podatek VAT i następnie go odliczyć w tej samej deklaracji VAT. Tym samym na takiej transakcji (WDT – WNT) nie może dojść do zaniżenia czy też niezapłacenia jakiegokolwiek podatku. Jest ona bowiem z samego założenia systemu VAT neutralna podatkowo. Innymi słowy, w przypadku kwestionowanych przez UCS transakcji nie mogło w ogóle dojść do nadużycia przepisów podatkowych skutkujących uszczupleniem należności skarbu państwa, która to okoliczność jest niezbędna do wyłączenia prawa do zastosowania stawki 0% na WDT.

 

Dopiero, na kolejnych etapach łańcucha transakcji (w przypadku dalszej sprzedaży nabytego towaru w innym kraju UE) może ewentualnie dojść do nieprawidłowości w rozliczeniach VAT przez nabywcę lub kolejne podmioty – w nich zaś Spółka nie uczestniczyła i nie miała żadnej możliwości uzyskać o nich wiedzy.

 

Organ wywodzi tezę o złej wierze MGM z samego skutku transakcji, tj. nieprawidłowego rozliczenia bądź nierozliczenia tych transakcji przez nabywców towarów od Spółki lub kolejne, nieznane Spółce podmioty. Należy też wyraźnie wskazać, że MGM na żadnym etapie współpracy z zakwestionowanymi podmiotami nie miała świadomości jakoby były to – zgodnie z twierdzeniami Organu – tzw. słupy czy też podmioty nierzetelne. Na świadomy udział MGM w nielegalnym procederze nie wskazują jakiekolwiek dowody zgromadzone w sprawie.

 

Wręcz przeciwnie, zebrany przez Organ materiał dowodowy, faktyczny przepływ towarów, dokumentacja, zeznania świadków, rynkowy sposób przeprowadzania transakcji potwierdzają zarówno rzeczywisty przebieg transakcji, jak i dobrą wiarę i należytą staranność MGM, nie wskazując, aby Spółka mogła mieć jakiekolwiek podejrzenia czy przypuszczenia co do braku rzetelności swoich kontrahentów lub kontrahentów swoich kontrahentów.

 

MGM dokonywała faktycznej weryfikacji wszystkich kontrahentów, nie tylko pod względem formalnym na podstawie dokumentacji rejestrowej, formularzy klienta itp. (jak sugeruje Organ) ale i pod kątem faktycznego prowadzenia działalności, rzetelności, znajomości rynku i zasad, oferowanych cen. Każdorazowo weryfikacja była przeprowadzana zarówno w momencie nawiązywania współpracy jak i dokonywania transakcji. Również sam sposób przeprowadzania transakcji, warunki handlowe, sposób negocjacji, kontakty odpowiadały przyjętym na rynku standardom, w żaden sposób nie odbiegając od normy.

 

Organ zaś stara się udowodnić, że z informacji, które sam uzyskał wiele lat później Spółka powinna wywodzić o nielegalnym charakterze transakcji. Podstawą oceny dobrej wiary czy należytej staranności powinny być okoliczności istniejące i znane podatnikowi w momencie zawarcia przedmiotowej transakcji, a nie takie, które teoretycznie mógłby uzyskać w późniejszym okresie.

 

Takim przykładem jest wywodzenie z faktu braku zadeklarowania WNT przez kontrahenta, oszukańczego charakteru transakcji. Organ zdaje się zapominać, że deklarowanie przez kontrahentów WNT jest niezależne od sprzedawcy, i – co najbardziej istotne – na dzień transakcji, sprzedawca nie posiada wiedzy czy jego kontrahent zadeklaruje WNT w przyszłości (nie ma on również narzędzi do takiej weryfikacji).

 

Co więcej, sam sposób przeprowadzania transakcji przez MGM, weryfikacji kontrahentów, procedur działających w Spółce był w 2012 r. przedmiotem kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Trzeci Mazowiecki Urząd Skarbowy w Radomiu. Urząd ten zweryfikował wybrane transakcje MGM, w tym transakcje z czterema z ośmiu kwestionowanych w Decyzji kontrahentów. Nie zidentyfikował on jednak jakichkolwiek nieprawidłowości co do tych transakcji, stwierdzając że MGM prawidłowo zastosowała stawkę 0% w przypadku dokonanych dostaw wewnątrzwspólnotowych. Tym bardziej absurdalne jest wymaganie od MGM wzmożonej czujności oraz nieznanych i nieokreślonych przez Organ ale rzekomo „lepszych” procedur, skoro mający do dyspozycji szereg narzędzi weryfikacji (do których MGM nigdy nie będzie miała dostępu) organ administracji skarbowej Państwa potwierdził, że Spółka dokonuje transakcji prawidłowo. Naczelnik III MUS nie wskazał poza tym – jak chce twierdzić UCS – na oczywiste wątpliwości występujące w branży IT w tamtym czasie.

 

Nie można więc zaakceptować twierdzeń UCS, że na moment transakcji istniały podejrzenia co do wiarygodności kontrahentów.

 

Dobrą wiarę i należytą staranność MGM potwierdza również faktyczny charakter transakcji – czego sam Organ nie kwestionuje. Towar został bowiem faktycznie wywieziony poza granicie Polski i dostarczony do wskazanych przez kontrahentów magazynów. Organ świadomie pomija, że powszechną praktyką globalnego handlu (nie tylko podzespołami IT) jest korzystanie z centrów logistycznych, które działają na rzecz firm handlowych. To do nich jest dostarczany towar dla danego klienta, i to tylko w jego gestii pozostaje co on z nim zrobi. Jest to normalna praktyka rynkowa, nie mogąca budzić jakichkolwiek podejrzeń.

 

Świadomie pomijając ten fakt, UCS uzależnia przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel od faktu formalnego obowiązku wykazania przez nabywcę WNT. Ewentualny brak wykazania przez nabywcę WNT jest nieistotny dla dokonania sprzedaży – może jedynie następczo (po transakcji) świadczyć o tym, że nabywca (a nie MGM) nie dochował obowiązków dokumentacyjnych, czy rozliczeniowych.

 

Przedstawione w niniejszym odwołaniu stanowisko MGM oraz zarzuty wobec Decyzji mają zastosowanie do siedmiu z ośmiu kwestionowanych kontrahentów. W odniesieniu natomiast do transakcji z Kontrahent1, sposób postępowania Organu co do weryfikacji zaistnienia WDT ukazuje brak konsekwencji i sprzeczność wywodu UCS w ocenie transakcji MGM z kwestionowanymi kontrahentami. Wszystkie z nich były bowiem przeprowadzane w analogiczny sposób – przede wszystkim, w większości przypadków towar był dostarczany do magazynów logistycznych[3]. W przypadku transakcji na rzecz Kontrahent1 towar został dostarczony w pierwszej kolejności do magazynu logistycznego w Przemyślu, UCS stwierdził, że doszło do dostawy i przeniesienia prawa do rozporządzenia towarem jak właściciel na tą firmę, ale nie ma dowodów na wywóz towaru poza terytorium kraju. W przypadku pozostałych analogicznych transakcji, Organ potwierdził wywóz towarów poza terytorium kraju do magazynów logistycznych w innych krajach UE, ale jednak stwierdził, że nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel na rzecz pozostałych kwestionowanych nabywców. Jak twierdzi Organ, doszło bowiem do dostawy na rzecz bliżej nieokreślonych innych podmiotów niż kontrahenci MGM, pomimo iż nabywcy MGM potwierdzili odbiór towarów zarówno na moment transakcji, jak i w 2016 r. na dodatkową prośbę Spółki związaną z prowadzonymi przez Organ działaniami i zgłaszanymi przez UCS wątpliwościami w tym zakresie.

 

Należy podkreślić, że na podstawie art. 122 Ordynacji podatkowej Organ powinien ustalić rzeczywistych odbiorców towarów – jeżeli twierdzi wbrew wszystkim zgromadzonym dowodom, iż takowi istnieli - w przeciwnym razie należy uznać takie twierdzenia za gołosłowne. Potwierdza to jedynie, że całe postępowanie było prowadzone pod z góry założoną tezę, która nie znajduje oparcia w dowodach zgromadzonych w aktach postępowania.

 

 

[1] Wcześnie, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Białymstoku, dalej: Naczelnik UCS.

[2] Dalej: Naczelnik III MUS.

[3] Poza 3 dostawami na rzecz Kontrahent2, które zostały zrealizowane bezpośrednio do magazynu tego podmiotu – co jednak i tak nie wpłynęło na stwierdzenie przez Organ, że do dostawy nie doszło.